Skarby Tutanchamona w Wielkim Muzeum Egipskim w Kairze (GEM)
Złota maska pośmiertna · Królewski tron · Sarkofagi · Sztylet z żelaza meteorytowego · Skarby grobowca KV62
Skarby Tutanchamona należą do najbardziej fascynujących zbiorów starożytnego Egiptu. Młody faraon panował zaledwie kilka lat, jednak odkrycie jego grobowca KV62 przez Howarda Cartera w 1922 roku w Dolinie Królów sprawiło, że stał się jedną z najsłynniejszych postaci w historii. W Wielkim Muzeum Egipskim w Gizie (Grand Egyptian Museum – GEM), niedaleko piramid, zwiedzający mogą podziwiać niezwykłą kolekcję przedmiotów grobowych związanych z Tutanchamonem oraz lepiej poznać jego życie, epokę i wierzenia starożytnych Egipcjan.
Tutanchamon – młody faraon i odkrycie jego grobowca KV62
Tutanchamon panował w czasach XVIII dynastii, w XIV wieku p.n.e. Objął tron jeszcze jako dziecko i zmarł bardzo młodo, prawdopodobnie w wieku około osiemnastu lub dziewiętnastu lat. Choć jego panowanie było stosunkowo krótkie, zdobył światową sławę po odkryciu grobowca KV62 w Dolinie Królów. Miejsce pochówku w dużej mierze uniknęło grabieży, dzięki czemu archeolodzy odnaleźli tysiące przedmiotów grobowych. Howard Carter i jego zespół przez wiele lat dokumentowali, zabezpieczali i badali to wyjątkowe odkrycie archeologiczne.
Wielkie Muzeum Egipskie (GEM), położone w Gizie w pobliżu piramid, zostało zaprojektowane z myślą o prezentacji kolekcji Tutanchamona w nowoczesnej przestrzeni muzealnej. Oprócz złota i drogocennych przedmiotów eksponaty ukazują niezwykłe umiejętności starożytnych egipskich rzemieślników w obróbce drewna, metali, kamieni półszlachetnych oraz wykonywaniu królewskich mebli.
Złota maska Tutanchamona – najsłynniejszy skarb faraona
Złota maska pośmiertna Tutanchamona stała się jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli starożytnego Egiptu. Ma około 54 centymetrów wysokości i waży ponad 10 kilogramów. Wykonano ją ze złota, które połączono z różnymi materiałami dekoracyjnymi i kamieniami półszlachetnymi. Precyzja wykonania świadczy o niezwykłym kunszcie królewskich rzemieślników XVIII dynastii.
Maska jest arcydziełem starożytnego egipskiego złotnictwa. Badania naukowe wykazały wykorzystanie kilku stopów złota, dobranych między innymi w celu uzyskania różnych odcieni na twarzy, szyi i pozostałych elementach dzieła. Tak zaawansowana technika nadaje królewskiemu portretowi wyjątkowo realistyczny wygląd.
Tutanchamon nosi królewskie nakrycie głowy zwane nemes, ozdobione wizerunkami kobry i sępa, związanymi z boginiami Wadżet i Nechbet, symbolizującymi Dolny i Górny Egipt. Kolorowe inkrustacje i materiały nie pełniły wyłącznie funkcji dekoracyjnej. W staroegipskich wierzeniach pogrzebowych kolory, symbole i surowce miały również chronić władcę podczas jego podróży w zaświaty.
Szczególne wrażenie wywołuje spojrzenie maski. Ciemne oczy i niezwykle precyzyjnie odwzorowane rysy twarzy sprawiają, że portret wydaje się niemal żywy. Ponad 3300 lat po śmierci młodego faraona dzieło to pozostaje jednym z najbardziej poruszających i rozpoznawalnych przykładów sztuki starożytnego Egiptu.
Na tylnej części maski oraz na jej ramionach umieszczono ochronne inskrypcje hieroglificzne. Należą one do tradycji tekstów pogrzebowych, których zadaniem było zapewnienie bezpieczeństwa zmarłemu. Maska Tutanchamona jest zatem jednocześnie arcydziełem sztuki, królewskim przedmiotem ceremonialnym oraz ważnym świadectwem religijnych wierzeń starożytnych Egipcjan.
Złoty tron Tutanchamona – wyjątkowe dzieło sztuki starożytnego Egiptu
Jednym z najcenniejszych przedmiotów związanych z Tutanchamonem jest jego słynny złoty tron. Wykonano go z drewna pokrytego złotem, a następnie ozdobiono inkrustacjami i szlachetnymi materiałami. Oparcie przedstawia intymną scenę między faraonem a jego żoną Anchesenamon. Królowa nakłada pachnący olejek na ramię władcy. Kompozycja ta daje niezwykle rzadką możliwość poznania sposobu przedstawiania prywatnego życia królewskiej pary w sztuce starożytnego Egiptu.
Sarkofag i trumny Tutanchamona – tajemnice królewskiego pochówku
W komorze grobowej mumia Tutanchamona była chroniona przez złożony system kaplic grobowych, sarkofag oraz antropoidalne trumny. Wewnętrzna trumna, wykonana z litego złota, należy do najbardziej niezwykłych przedmiotów odkrytych w grobowcu. Cały ten zespół ukazuje ogromne znaczenie, jakie starożytni Egipcjanie przypisywali ochronie ciała faraona i przygotowaniu go do podróży w życie pozagrobowe.
Sztylet Tutanchamona wykonany z żelaza meteorytowego
Sztylet Tutanchamona z żelaza meteorytowego to jeden z najbardziej zaskakujących przedmiotów odnalezionych w jego grobowcu. Analizy przeprowadzone metodą fluorescencji rentgenowskiej wykazały, że skład metalu odpowiada żelazu pochodzenia meteorytowego. W czasach, gdy obróbka żelaza była w Egipcie nadal stosunkowo rzadka, materiał pochodzący z meteorytu musiał mieć wyjątkową wartość – zarówno techniczną, jak i symboliczną.
Rydwany, biżuteria, meble i składane łóżko Tutanchamona
W grobowcu Tutanchamona odkryto elementy kilku rozmontowanych rydwanów. Te królewskie pojazdy świadczą nie tylko o prestiżu dworu faraona, ale również o znaczeniu rydwanów w podróżach, ceremoniach oraz przedstawieniach władzy w okresie Nowego Państwa.
Wśród skarbów znaleziono także biżuterię, sandały, laski, wachlarze, instrumenty muzyczne i misternie wykonane meble. Jednym z najbardziej oryginalnych przedmiotów jest pomysłowo skonstruowane składane łóżko. Wszystkie te znaleziska opowiadają nie tylko o ceremonii pogrzebowej faraona, lecz także pozwalają poznać życie na królewskim dworze, techniki rzemieślnicze oraz codzienność władców starożytnego Egiptu w okresie Nowego Państwa.
Piramidy ukazują monumentalną potęgę starożytnego Egiptu. Skarby Tutanchamona pozwalają poznać jego bardziej osobiste oblicze.
Dlaczego skarby Tutanchamona w Wielkim Muzeum Egipskim fascynują cały świat?
Kolekcja Tutanchamona w Wielkim Muzeum Egipskim pozwala odkryć starożytny Egipt z wyjątkowo bliskiej perspektywy. Piramidy w Gizie symbolizują monumentalną potęgę faraonów, natomiast przedmioty odnalezione w grobowcu KV62 ukazują znacznie bardziej osobisty świat: ubrania, meble, biżuterię, przedmioty rytualne i arcydzieła złotnictwa, które miały towarzyszyć młodemu władcy w drodze do wieczności.
Podczas podróży do Kairu i Gizy zwiedzanie Wielkiego Muzeum Egipskiego (GEM) stanowi doskonałe uzupełnienie wizyty przy piramidach. Pozwala przejść od monumentalnych budowli do osobistych przedmiotów i skarbów grobowych faraonów. Wśród nich Tutanchamon zajmuje wyjątkowe miejsce. Ponad trzy tysiące lat po jego śmierci odnalezione skarby nadal opowiadają całemu światu fascynującą historię starożytnego Egiptu.